Soms kom je een woord tegen waarvan je denkt: hè? Je weet wel wat het betekent, of je kunt je er in ieder geval van alles bij voorstellen, maar in de context van de zin waarin je het leest roept het toch vraagtekens op. Dat had ik laatst met het woord ‘vulgariseren’. Dankzij mijn klassieke opleiding (ja, mijnheer Sanders, ik ben u nog steeds dankbaar) weet ik wat het betekent: gemeengoed maken, in het geval van tekst dus voor iedereen begrijpbaar maken. Maar in het woordenboek staan ook de betekenissen ‘vulgair maken’ en ‘platvloers maken’. Als vulgariseren dan gebruikt wordt in de omschrijving van een opdracht om medische teksten aan te passen, dan slaat mijn fantasie op hol.

Een medicus zou bijvoorbeeld de volgende tekst kunnen schrijven voor een voorlichtingsfolder over een ziekte als de griep: “Het influenzavirus is overdraagbaar via de respiratoire route en door indirect contact. Met name personen met een verminderde cellulaire en humorale afweer lopen risico op complicaties als secundaire bacteriële infecties, bronchitis en myocarditis.” De gevulgariseerde versie zou dan kunnen zijn: “Als je de griep hebt, dan ga je natuurlijk niet recht in het gezicht van je oude tante zitten hoesten en haar ook geen kus geven met je vieze snotneus of een hand geven met die smerige klauwen van je.” Wat is het toch leuk om tekstschrijver te zijn.

Terwijl ik op internet research deed naar het woord ‘vulgariseren’, stuitte ik op de uiterst vermakelijke website Internationale-woordenboek.com, een waarschijnlijk door een verouderde vertaalcomputer aangedreven online woordenboek in diverse talen. Hun definitie van ‘vulgariseren’ luidt als volgt: “Om ervoor te vulgair, of gemeenschappelijke. Vermaning gevulgariseerd door lage wit. V. Knox.” Het valt soms niet mee om tekstschrijver te zijn.

Reacties op “Vulgariseren

  1. Ha, ha, met dank aan je docent!
    Dat lees je niet vaak meer! Leeft mijnheer Sanders nog?

    • Volgens mijn laatste informatie leeft hij inderdaad nog. Toen ik les van hem had dacht ik dat hij een jaar of zestig was, nu blijkt dat hij pas een jaar of veertig was. Iedere vijf jaar houdt mijn eindexamenjaar van de middelbare school een reünie. Daar verschijnen, ook nu na veertig jaar, nog steeds oud-leraren. Meneer Sanders was er niet, maar wel de toenmalige rector, de heer Volman, die nu 92 is of zo.